W związku ze zmianami w zakresie nauczania języków mniejszości narodowych (w tym języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej) i przedmiotów podtrzymujących poczucie tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym, informuję że:

1. rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 10 kwietnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie
   w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 485) wprowadziło zmianę dot.:

– terminu składania wniosku o objęcie nauką języka mniejszości lub języka regionalnego w przedszkolu, w szkole, w placówce publicznej (w tym własnej historii i kultury);

– terminu składania oświadczenia o rezygnacji z nauki tego języka (w tym własnej historii i kultury).

Wnioski o objęcie nauką języka mniejszości (w tym własnej historii i kultury) oraz oświadczenia o rezygnacji z tej nauki składa do dyrektora szkoły lub przedszkola lub placówki publicznej rodzic dziecka lub pełnoletni uczeń.

– do dnia 31 marca roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym dzieci/uczniowie danej placówki rozpoczną naukę języka mniejszości

oraz

– do dnia 31 lipca roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, w którym dzieci/uczniowie rozpoczną naukę w danej placówce (mowa o nowych uczniach, rozpoczynających naukę w tej placówce).

Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 13 czerwca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 778) wprowadziło zmianę dot.:

możliwości zwolnienia ucznia klasy VII i VIII szkoły podstawowej z nauki drugiego języka obcego nowożytnego albo języka łacińskiego do końca danego roku szkolnego, w przypadku gdy uczeń ten realizuje naukę języka mniejszości narodowej (w tym języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej):

Wniosek o zwolnienie ucznia klasy VII i VIII szkoły podstawowej z nauki drugiego języka obcego nowożytnego albo języka łacińskiego do końca danego roku szkolnego, w przypadku gdy uczeń ten realizuje naukę języka mniejszości narodowej (w tym języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej) składa do dyrektora szkoły rodzic ucznia.

W przypadku zwolnienia ucznia z nauki drugiego języka obcego nowożytnego albo języka łacińskiego w dokumentacji przebiegu nauczania zamiast oceny klasyfikacyjnej wpisuje się „zwolniony” albo „zwolniona”.

Uczeń klasy VII szkoły podstawowej, który zrezygnuje z nauki języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej lub języka regionalnego, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie  art. 13 ust. 3 ustawy o systemie oświaty jest obowiązany w klasie VIII szkoły podstawowej podjąć naukę drugiego języka obcego nowożytnego albo języka łacińskiego w oddziale do którego uczęszcza. Uczeń we własnym zakresie wyrównuje różnice programowe w realizacji tego języka (drugiego języka obcego nowożytnego albo języka łacińskiego).

Ponadto przypominam, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oświatowego uczeń należący do mniejszości narodowej ma prawo oczekiwać od szkoły, aby zapewniła mu dodatkowe zajęcia służące podtrzymaniu jego tożsamości narodowej, kulturowej i językowej. Udział w tych zajęciach jest dobrowolny i wynika z suwerennej decyzji ucznia i jego rodziców (§ 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym).

Wniosek o objęcie nauką języka mniejszości (w tym własnej historii i kultury) dotyczy całego okresu nauki w danej szkole (§ 2 ust. 4 w/w rozporządzenia), jednak nie wyklucza to stosowania § 2 ust. 6 w/w rozporządzenia tj. złożenia oświadczenia o rezygnacji. Oznacza to, że na każdym etapie nauczania języka mniejszości (w tym własnej historii i kultury) rodzic/pełnoletni uczeń  może złożyć u dyrektora szkoły rezygnację z nauki w/w przedmiotu. Rezygnacja taka skutkuje brakiem adnotacji na świadectwie ukończenia szkoły
o uczeniu się w latach poprzednich języka mniejszości (w tym własnej historii i kultury).

Złożenie wniosku o naukę języka mniejszości jest równoznaczne z tym, że język mniejszości zaliczany jest do obowiązkowych zajęć edukacyjnych ucznia, natomiast nauka własnej historii i kultury zaliczana jest do dodatkowych zajęć edukacyjnych ucznia (§ 2 ust. 5 w/w rozporządzenia).

Wymiar godzin nauki język mniejszości narodowej, nauki języka mniejszości etnicznej, nauki języka regionalnego oraz  nauki własnej historii i kultury w szkołach określa załącznik nr 3 do w/w rozporządzenia.

Zwracam uwagę, że uczeń, który uczy się języka niemieckiego jako jednego z dwóch języków obcych nowożytnych, NIE może równocześnie uczestniczyć w zajęciach z języka niemieckiego jako języka mniejszości, w ramach podtrzymania swojej tożsamości narodowej. Dlatego też wprowadzono nowe rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 13 czerwca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 778) pozwalające na zwolnienie ucznia kontynuującego naukę języka mniejszości w klasie VII i VIII z nauki drugiego języka nowożytnego. Uczeń taki uczy się tylko jednego (pierwszego) języka nowożytnego i tylko z niego może zdawać egzamin ósmoklasisty (§ 13 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminów ósmoklasisty).

INFORMACJA ze strony Kuratorium Oświaty w Opolu  z dnia 10 lipca 2025 r.

Małgorzata Stelmach